Với trung tâm thương mại diện tích lớn, nhiều tầng và lượng người thay đổi theo từng thời điểm, hệ thống thông gió không nên được lựa chọn chỉ bằng cách so sánh giá quạt. Thiết bị có giá thấp nhưng không đáp ứng đúng lưu lượng, cột áp hoặc điều kiện đường ống có thể khiến hệ thống vận hành kém hiệu quả; ngược lại, chọn dư công suất có thể làm tăng chi phí đầu tư và điện năng.
Vì sao trung tâm thương mại lớn không thể chọn quạt chỉ theo giá?
Trung tâm thương mại thường có nhiều khu vực với công năng khác nhau như sảnh, hành lang, khu bán lẻ, nhà vệ sinh, kho, khu kỹ thuật hoặc khu dịch vụ ăn uống. Nhu cầu trao đổi không khí tại mỗi khu vực vì vậy cũng khác nhau.
Lượng người sử dụng công trình còn có thể thay đổi theo giờ cao điểm, cuối tuần hoặc các dịp đặc biệt. Nếu chỉ lựa chọn quạt dựa trên giá hoặc công suất motor, chủ đầu tư có thể bỏ qua những yếu tố quan trọng như lưu lượng gió, áp lực, độ ồn và khả năng làm việc với hệ thống đường ống.
Do đó, giá thiết bị nên được xem xét sau khi các yêu cầu kỹ thuật cơ bản của hệ thống đã được xác định.
Lưu lượng và cột áp cần được xác định trước
Lưu lượng gió thể hiện lượng không khí hệ thống cần cấp hoặc hút trong một khoảng thời gian. Thông số này có thể chịu ảnh hưởng bởi quy mô không gian, công năng, số người sử dụng, mức phát sinh mùi, nhiệt, độ ẩm và yêu cầu thiết kế của từng khu vực.
Cột áp lại liên quan đến khả năng của quạt trong việc thắng trở lực của hệ thống. Đường ống dài, nhiều đoạn chuyển hướng, van, miệng gió hoặc các bộ phận tạo trở lực đều cần được xem xét khi lựa chọn quạt.
Vì vậy, hai thiết bị có cùng mức giá hoặc công suất điện chưa chắc phù hợp như nhau cho một công trình. Chủ đầu tư nên căn cứ vào điểm làm việc yêu cầu của hệ thống trước khi quyết định model.
Số lượng thiết bị và phân vùng ảnh hưởng đến tổng mức đầu tư
Trung tâm thương mại nhiều tầng thường không chỉ sử dụng một loại quạt. Tùy từng khu vực, hệ thống có thể cần thiết bị hút khí, cấp khí, quạt nối ống hoặc những giải pháp phục vụ mục đích riêng.
Chia hệ thống theo từng tầng hoặc khu vực có thể giúp quản lý vận hành thuận tiện hơn nhưng đồng thời làm tăng số lượng thiết bị, đường điện, phụ kiện và vị trí cần bảo trì. Ngược lại, nếu gom nhiều khu vực vào một hệ thống lớn, đường ống có thể dài hơn và yêu cầu về cột áp cũng thay đổi.
Website NEDFON hiện có nhiều nhóm thiết bị như quạt hướng trục, quạt ly tâm, quạt âm trần nối ống và quạt thu hồi nhiệt. Điều này cho thấy thiết bị cần được lựa chọn theo nhu cầu cụ thể của từng hạng mục thay vì mặc định sử dụng một dòng quạt cho toàn công trình.
Đường ống và phương án thi công có thể làm thay đổi ngân sách
Giá quạt chỉ là một phần trong tổng chi phí hệ thống thông gió. Chủ đầu tư còn cần tính đến đường ống, co cút, van, miệng gió, giá đỡ, vật tư chống rung, hệ thống điện, điều khiển và chi phí lắp đặt.
Đặc biệt, trung tâm thương mại thường có mạng lưới kỹ thuật phức tạp. Những vị trí ở tầng cao, trần kín hoặc khu kỹ thuật có không gian hạn chế có thể yêu cầu phương án vận chuyển và thi công khác so với mặt bằng thông thoáng.
Ngay từ giai đoạn dự toán, nhà thầu nên đánh giá đồng thời thiết bị và phương án thi công. Cách tiếp cận này giúp hạn chế tình trạng giá quạt ban đầu thấp nhưng tổng chi phí hoàn thiện hệ thống lại tăng do phát sinh vật tư hoặc điều chỉnh tại công trường.
Chủ đầu tư và nhà thầu cần chuẩn bị gì trước khi xin báo giá?
Để đơn vị cung cấp có cơ sở tư vấn và báo giá sát nhu cầu hơn, chủ đầu tư nên chuẩn bị các thông tin như mặt bằng công trình, công năng từng khu vực, diện tích hoặc thể tích cần thông gió, số tầng, vị trí đặt thiết bị và tuyến đường ống dự kiến.
Nếu hồ sơ thiết kế đã có, nên cung cấp thêm yêu cầu về lưu lượng, cột áp, độ ồn, thời gian vận hành và các điều kiện kỹ thuật liên quan.
Trường hợp chưa có đầy đủ thông số, bản vẽ mặt bằng và mô tả nhu cầu sử dụng vẫn là cơ sở cần thiết để trao đổi. Không nên chỉ đưa ra yêu cầu chung như “cần quạt cho trung tâm thương mại” rồi so sánh giá giữa các model có cấu hình khác nhau.
Kết luận
Đối với trung tâm thương mại quy mô lớn, đầu tư hệ thống thông gió cần bắt đầu từ bài toán kỹ thuật và vận hành trước khi tính đến giá thiết bị. Lưu lượng, cột áp, số lượng quạt, phân vùng sử dụng, hệ thống đường ống và phương án thi công đều có thể ảnh hưởng đến tổng mức đầu tư.
Chủ đầu tư và nhà thầu nên chuẩn bị đầy đủ dữ liệu công trình, trao đổi với bộ phận kỹ thuật và so sánh các phương án trên cùng yêu cầu thiết kế trước khi lựa chọn.
Lưu ý: Nội dung bài viết chỉ mang tính chất tham khảo. Cấu hình và phương án thông gió thực tế cần căn cứ vào hồ sơ thiết kế, điều kiện công trình và các yêu cầu kỹ thuật áp dụng cho từng dự án.