Hội trường là không gian có đặc thù khá khác so với văn phòng hoặc phòng họp nhỏ. Có những thời điểm khu vực gần như không sử dụng, nhưng khi diễn ra hội nghị, sự kiện hoặc chương trình tập trung đông người, số lượng người trong phòng có thể tăng nhanh.
Điều này khiến bài toán thông gió không đơn giản chỉ là lắp thêm một vài quạt hút. Nếu tính toán chưa phù hợp ngay từ giai đoạn thiết kế, không gian có thể xuất hiện tình trạng bí, nóng cục bộ, lưu thông không khí chưa đều hoặc tiếng ồn từ hệ thống ảnh hưởng đến quá trình tổ chức sự kiện.
Đặc thù thông gió của hội trường đông người
Điểm đáng lưu ý đầu tiên là mật độ người sử dụng hội trường thay đổi theo từng thời điểm. Khi số lượng người tập trung lớn trong một không gian kín, đặc biệt ở công trình thường xuyên sử dụng điều hòa, nhu cầu trao đổi không khí cũng thay đổi theo điều kiện vận hành thực tế.
Bên cạnh đó, hội trường thường yêu cầu khá cao về âm thanh. Người tham dự cần nghe rõ người phát biểu, âm thanh sân khấu hoặc nội dung trình chiếu. Vì vậy, hệ thống thông gió không chỉ cần tạo ra sự trao đổi không khí mà còn phải được cân nhắc về độ ồn.
Các yếu tố nên được xem xét đồng thời gồm:
- Diện tích và chiều cao của hội trường.
- Số lượng người sử dụng dự kiến.
- Thời gian và tần suất tổ chức sự kiện.
- Lưu lượng và áp suất cần thiết của hệ thống.
- Chiều dài, kích thước và cách bố trí đường ống gió.
- Vị trí cấp gió và hút gió.
- Yêu cầu kiểm soát tiếng ồn.
- Khả năng tiếp cận để kiểm tra, vệ sinh và bảo trì.
Do đó, lựa chọn thiết bị chỉ dựa trên công suất hoặc giá thành có thể chưa phản ánh đầy đủ nhu cầu vận hành của công trình.
Chọn lưu lượng chưa phù hợp là lỗi dễ gặp

Một vấn đề thường bị bỏ qua là xác định lưu lượng thông gió mà chưa xem xét đầy đủ quy mô sử dụng thực tế.
Nếu hệ thống được lựa chọn với khả năng trao đổi không khí chưa phù hợp khi hội trường hoạt động đông người, hiệu quả lưu thông không khí có thể không đáp ứng kỳ vọng. Ngược lại, lựa chọn thiết bị quá lớn mà không dựa trên tính toán cũng có thể làm tăng chi phí đầu tư, điện năng và phát sinh tiếng ồn không cần thiết.
Vì vậy, trước khi lựa chọn quạt, đơn vị thiết kế nên xác định rõ diện tích không gian, số lượng người dự kiến, phương án đường ống và điều kiện vận hành.
Đối với hội trường lớn hoặc có hệ thống ống gió dài, ngoài lưu lượng còn cần quan tâm đến cột áp. Đây là yếu tố có ảnh hưởng đến khả năng đưa không khí qua hệ thống đường ống, các đoạn chuyển hướng và cửa gió.
Bố trí cấp và hút gió chưa hợp lý có thể làm giảm hiệu quả
Một hệ thống có thiết bị phù hợp về thông số vẫn có thể vận hành chưa như mong muốn nếu vị trí cấp và hút gió không được bố trí hợp lý.
Nếu cửa cấp và cửa hút đặt quá gần nhau, luồng không khí có thể đi theo đường ngắn mà chưa lưu chuyển hiệu quả qua toàn bộ khu vực cần phục vụ. Ngược lại, nếu phân bố cửa gió chưa phù hợp với hình dạng hội trường, một số vị trí có thể thông thoáng hơn trong khi các khu vực khác vẫn có cảm giác bí.
Khi thiết kế nên xem xét tổng thể:
- Khu vực khán giả: thường tập trung số người lớn nhất và cần phân phối không khí tương đối đồng đều.
- Khu vực sân khấu: cần cân nhắc vị trí cửa gió để hạn chế ảnh hưởng không mong muốn đến hoạt động trên sân khấu.
- Lối đi và khu vực cuối phòng: không nên mặc định rằng luồng không khí từ khu vực trung tâm sẽ tự phân bố đầy đủ đến mọi vị trí.
Việc bố trí cấp – hút gió vì thế cần được xem như một phần của thiết kế tổng thể thay vì quyết định riêng sau khi đã hoàn thiện không gian.
Độ ồn của hệ thống thông gió không nên xem nhẹ
Trong nhà xưởng hoặc một số không gian công nghiệp, tiếng quạt có thể ít ảnh hưởng hơn. Nhưng với hội trường, phòng hội nghị hoặc khu vực thuyết trình, tiếng ồn nền lại là vấn đề đáng quan tâm.
Tiếng ồn có thể xuất phát từ thiết bị, rung động, tốc độ luồng khí hoặc quá trình không khí đi qua đường ống và cửa gió. Nếu chỉ quan tâm đến lưu lượng mà bỏ qua yếu tố âm thanh, hệ thống có thể đáp ứng nhu cầu thông gió nhưng lại gây ảnh hưởng đến trải nghiệm nghe của người tham dự.
Khi lựa chọn thiết bị, nên xem xét đồng thời lưu lượng, cột áp và thông số độ ồn của từng model thay vì chỉ so sánh công suất.
NEDFON hiện có nhiều dòng quạt thông gió với cấu hình và thông số khác nhau. Đối với từng hội trường cụ thể, việc lựa chọn model vẫn cần căn cứ vào thiết kế, đường ống và yêu cầu vận hành thực tế thay vì áp dụng một thiết bị cho mọi công trình.
Bỏ qua khả năng bảo trì có thể gây bất tiện về sau

Hệ thống thông gió thường được lắp trên trần, trong hộp kỹ thuật hoặc kết nối với mạng đường ống. Vì vậy, nếu không tính đến khả năng tiếp cận ngay từ đầu, việc kiểm tra và bảo trì về sau có thể trở nên khó khăn.
Khi bố trí thiết bị nên chừa phương án phù hợp để kỹ thuật viên có thể kiểm tra quạt, đường ống, cửa gió và các bộ phận liên quan khi cần thiết.
Đây là chi tiết khá nhỏ trong giai đoạn thiết kế nhưng có thể ảnh hưởng đáng kể đến quá trình sử dụng lâu dài. Đặc biệt với hội trường hoạt động thường xuyên, việc chủ động phương án kiểm tra và bảo trì giúp hạn chế tình trạng phải tháo dỡ nhiều hạng mục hoàn thiện khi cần xử lý hệ thống.
Kết luận
Thông gió cho hội trường đông người là bài toán cần cân bằng giữa khả năng trao đổi không khí, phân phối luồng gió, độ ồn, đường ống và điều kiện bảo trì. Chỉ lựa chọn quạt dựa trên giá thành hoặc một thông số riêng lẻ chưa đủ để đánh giá mức độ phù hợp.
Trước khi đầu tư, chủ công trình hoặc đơn vị thi công nên chuẩn bị các thông tin về diện tích, số lượng người sử dụng, mặt bằng, đường ống dự kiến và yêu cầu vận hành. Từ những dữ liệu này mới có thể lựa chọn loại quạt và phương án bố trí phù hợp hơn.
Các dòng quạt thông gió NEDFON có thể được tham khảo cho nhiều dạng công trình. Tuy nhiên, model và phương án lắp đặt cụ thể nên được lựa chọn dựa trên yêu cầu thực tế của từng hội trường.
Thông tin trong bài viết mang tính chất tham khảo. Việc thiết kế và lựa chọn hệ thống thông gió nên căn cứ vào điều kiện thực tế của công trình và tư vấn của đơn vị chuyên môn.